TOP 7 potraw w Laosie

Kiedy myślimy o kuchni azjatyckiej, to laotańska sztuka kulinarna będzie jedną z ostatnich jaka przyjdzie nam na myśl.  Raczej pomyślimy o dobrze znanych kuchniach krajów ościennych, takich jak Tajlandii czy Wietnamu. Turyści wybierający się do Laosu, przede wszystkim myślą o wspaniałej naturze, spokoju oraz barwnych mniejszościach etnicznych, ale niewielu z nas traktuje Laos jako kierunek kulinarny.

Podstawy kuchni laotańskiej: świeże zioła

Laos to nieduży, niezbyt liczny pod względem ludności kraj śródlądowy w Azji Południowo-Wschodniej, ale pomimo tego, pod względem kulinarnym ma wiele do zaoferowania. Jedzenie w Laosie jest bogate w smaki, w daniach znajdziemy dużo świeżych ziół i warzyw, oryginalnych przypraw oraz wpływy z krajów sąsiedzkich czy własnej historii.

Świeże zioła w Laosie

Z czym kojarzy się kuchnia laotańska?

Jeśli przywołamy na myśl sztukę kulinarną Laosu, to oprócz samych potraw, jest kilka rzeczy, które stanowią integralną część kuchni kraju miliona słoni. Są one interesujące, a czasami wręcz unikalne.

Tao Dam to tradycyjny, niedużej wielkości gliniany piec z paleniskiem na węgiel drzewny. Do dziś powszechnie używany w Laosie, ale nie tylko. Podobne piecyki znajdziemy w Kambodży czy Wietnamie. W Laosie od kilku lat trwa kampania mająca na celu uświadomienie społeczeństwa o ważności środowiska naturalnego i jego ochrony. Tao Dam też „padły ofiarą” tej kampanii. Obecnie są one unowocześniane, bezpieczniejsze w obsłudze, bardziej ekonomiczne, trwalsze, a co najważniejsze zużywają dużo mniej węgla drzewnego. Tam Dao są idealnymi urządzeniami do grillowania, czyli najpopularniejszej formy spożywania jedzenia w Laosie.

Ka toke to niewysoka platforma, najczęściej utkana z rattanu, na której ustawiano jedzenie dla domowników. Według kultury i tradycji, jedzenie w Laosie ma charakter komunalny. W przeszłości, wszyscy domownicy jedli posiłek wspólnie, siedząc na matach z trzciny cukrowych, a podawane jedzenie było stawiane na ka toke i następnie wspólnie spożywane. Dziś ka toke są coraz rzadniej widywane w laotańskich domach.

Ciekawostką jest to, że łyżek używano tylko do zup i ryżu, pałeczek do jedzenia makaronu, a pozostałe jedzenie było spożywane rękoma.

Oprócz powyższych, narzędzia, bez których nie można obejść się w kuchni, to: moździerz z tłuczkiem, liście bananowca oraz bambusowe kosze, w których gotuje się kleisty ryż. Chiński wok też jest dość popularnym, ale jest on kojarzony bardziej z kuchnią chińską.

Smaki Laosu

Laotańskie potrawy są generalnie ostre, ale znajdziemy też inne smaki: słodki, gorzki, kwaśny i słony. W daniach znajdziemy nam dobrze znane zioła jak koperek, imbir, kolendra, szalotka, trawa cytrynowa, mięta…, ale i mniej znane jak młode pędy bambusa, galangal, złocienia wieńcowego, kolendry meksykańskiej, mięty rybiej, tajskiej bazylii, mięty pieprzowej, pak ka ngang (rice paddy herb), wąkroty azjatyckiej, musztardowca, szpinaku wodnego, kwiatów bananowca, liści kaffiru, i dzikiego betelu. 

Warto też jest wspomnieć o niezwykle popularnej przyprawie zwanej „pepper/chilli wood”. Pepper wood to bardzo oryginalna przyprawa, używana głównie w Laosie. Jest to gatunek czarnego pieprzu, który rośnie w Azji Południowo-Wschodniej. W przypadku tej rośliny, nie zbiera się ziaren, a skupia się na korze i trzonie rośliny. Pepper wood dzieli się na nieduże drzazgi i dodaje do zup czy gulaszów. Przyprawa nadaje ostry, pieprzowy smak z nutą chili. Ten rodzaj pieprzu jest dużo ostrzejszy niż chili czy znany pieprz syczuański, podobno nawet razem połączone. Dodatkowo można go używać w medycynie naturalnej jako środek antyseptyczny, moczopędny i pobudzający apetyt.

Popularne przyprawy
Zioła w kuchni laotańskiej

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ ARTYKUŁ O NAJPOPULARNIEJSZYCH POTRAWACH W KAMBODŻY!

Owoce w Laosie

Z drzewa na talerz

Miłośnicy owoców też nie będą zawiedzeni. Na miejscu możemy się objadać dobrze nam znanymi arbuzami, ananasami, mango, bananami, pomarańczami, papajami, durianami, ale też spróbować mniej znanych i bardziej egzotycznych owoców jak chlebowiec, pomelo, sapodilla, guawa, budyniowe jabłko, czapetka samarangijska, rambutan, mangostan i flaszowiec.

Nie może też oczywiście zabraknąć deserów, które są bardzo smaczne! Zazwyczaj  wytwarzane ze świeżych owoców i kleistego ryżu, ale znajdziemy też groch, tapiokę, mleczko kokosowe, liście pandanu, a to wszystko może być pod postacią ciastek, galaretek, pierogów lub zawinięte w liście bananowca.

Laotańczycy też grillują!

Grillowane dania pod różną postacią i z najróżniejszych składników są bardzo popularniejsze w Laosie. Oprócz tego znajdziemy też zupy, gulasze, smażone dania, mnóstwo zieleniny pod postacią ziół i warzyw oraz czasami warzywa gotowane na parze. Z ciekawostek, kiedy Laotańczycy zapraszają gości, to gotują dwukrotnie więcej jedzenia niż liczba osób. Jeśli zabrakłoby jedzenia, to dla gospodarza oznaczałoby wielki wstyd. Znajdziemy oczywiście też kuchnię regionalną oraz wpływy z przeszłości, głównie francuskie. Francuskie restauracje w dużych miastach, bagietki sprzedają jako lokalny „street food” oraz kawa. 

Grillowane potrawy w Laosie

Laos z procentem

Wielbiciele mocniejszych trunków powinni spróbować BeerLao, najpopularniejszego piwa w Laosie, produkowanego z jaśminowego ryżu, słynnej Lao Whisky, czyli lokalnego samogonu ryżowego oraz lao hai, także bimbru produkowanego z kleistej odmiany ryżu. Lao hai powinno być pite przez bambusowe słomki z glinianych dzbanów. Jeśli nie gustujemy w napojach alkoholowych, to sok z kokosa lub trzciny cukrowej, zielona herbata, kawa oraz smoothie owocowe będą doskonałym wyborem. Podobno kawa rosnąca w Laosie na Wyżynie Bolowen jest najlepsza jakościowo w Azji Południowo-Wschodniej.

 

 Chcesz spróbować autentycznych smaków Laosu?

 Przygotujemy program skrojony specjalnie pod Twoje potrzeby! 

Co koniecznie trzeba zjeść w Laosie?

Poniżej przedstawiamy 7 dań, których warto spróbować zwiedzając Laos.

Khao Niew - klejący ryż

Podstawowym pożywieniem wielu miliardów ludzi na świecie jest ryż. Laos pod tym względem nie jest wyjątkiem, ale w kraju miliona słoni dominuje klejąca odmiana ryżu. Ta odmiana ryżu podczas wzrostu potrzebuje dużo mniej wody niż tradycyjne odmiany, co ma znaczenie w kraju takim jak Laos. Laotańczycy, mimo, że są niedużym narodem, spożywają najwięcej klejącego, czasami zwanego lepkiego ryżu na świecie. Ponadto, klejący ryż ma duże znaczenie kulturowe i tożsamościowe dla Laotańczyków. W Laosie panuje przekonanie, że bez względu na to, gdzie Laotańczycy rozpostrzenią się po świecie, klejący ryż będzie tym ogniwem, czasami mówi się klejem, który spoi naród. Sami Laotańczycy nazywają się dziećmi/potomkami lepkiego ryżu.

Skąd kleistość? Są na to dwa wytłumaczenia. Pierwsze mówi, że w porównaniu do zwykłego ryży, w odmianie kleistej znajduje się więcej amylozy, która podczas gotowania nadaje lepkości. Drugie wytłumaczenie mówi o większej ilości cukrów, które też powodują kleistość podczas gotowania. Ryż kleisty zawiera też dużo więcej węglowodanów niż zwykły biały ryż.

Khao Niew je się palcami, z ryżu roluje się kulki przypominające wielkością te do gry w tenisa stołowego. Jest to głównie dodatek do innych dań: można go jeść z sałatkami, daniami grillowanymi, gulaszami, świeżymi warzywami lub po prostu maczać w dipach lub sosach. 

Tę odmianę ryżu inaczej się również gotuje. Do miski z ryżem wlewamy wodę i zostawiamy na noc do moczenia. Następnego dnia ryż kilkakrotnie płuczemy w świeżej wodzie, następnie wsypujemy go do bambusowego kosza, który wieszamy nad garnkiem z gotującą wodą. Ważne, by ryż nie był zanurzony w wodzie. Po 15 minutach, drewnianą łyżką gotowany na parze ryż obracamy z góry na dół i gotujemy kolejne 5 minut.  

Klejący ryż w Laosie
Ryż w Laosie

Or Lam – ukochane danie Laotańczyków

Or Lam to ukochane danie mieszkańców Luang Prabang. Or Lam to gulasz gotowany na wolnym ogniu na bazie cebuli, czosnku, bakłażanów z dodatkiem trawy cytrynowej, chili, pepper wood, kolendry, galangalu… Do ugotowanego gulaszu dodaje się kuleczki z kleistego ryżu wielkości piłeczek pingpongowych, suszonej skóry bawoła oraz grzybów. Z mięs do Or Lam można dołożyć wołowiny, wieprzowiny, kurczaka, a czasami także ryby. Dodatki do Or Lam są zmienne. Danie to było także popularne na królewskim dworze, tylko zamiast mięsa bawolego czy kurczaka było podawane z dziczyzną.

Jaew mak len - król sosów

Jaew mak len to niezwykle popularny sos w całym Laosie. Używa się go jako dip do grillowanego mięsa, świeżych warzyw, suszonych ryb oraz Khao Niew. Każdy może mieć swój unikalny przepis na Jaew, ale jest kilka podstawowych składników, które musza się znaleźć w sosie: pomidory, czosnek, szalotka, sos rybny, cukier, kolendra i szczypiorek. Jaew oznacza dip, a mak len to pomidory, co w wolnym tłumaczeniu oznacza sos/dip pomidorowy. Może on występować pod różnymi nazwami oraz różnymi dodatkami. W smaku przypomina ostrą salsę o wędzonym smaku. Wszystkie warzywa najpierw się grilluje, potem wrzuca do moździerza, dodaje przyprawy i lekko miażdży za pomocą tłuczka.  Sos gotowy!

Kuchnia Kambodży Kuyteav
Khao Piak Sen - laotańska zupa pho
Khao Piak Sen - laotańska zupa pho

Khao Piak Sen przez Wietnamczyków jest nazywane „laotańską zupą pho”. Khao Piak Sen to laotański odpowiednik naszego rosołu. Do gotowania wywaru używa się opalonej na gazie/grillu cebuli, trawy cytrynowej, imbiru, galangalu, liści limonki oraz kurczaka. Po ugotowaniu wywaru, do smaku dodaje się sos rybny lub sojowy, cukier oraz ewentualnie sól. Do zupy koniecznie dodaje się makaron z tapioki. Kluski ryżowe, które przygotowuje się z tapioki, mąki ryżowej oraz wody ryżowej (wody, w której płukało się ryż) będą miały lepszy smak, a bulion lekko zgęstnieje, jeśli ugotujemy je w wywarze. Do gotowej miski z zupą można dodać kolendry, szczypioru, przysmażonej szalotki, chili, limonki, wodnego szpinaku… Zupa jest prosta w przygotowaniu oraz idealnie rozgrzewa w chłodne dni.

Khao Poon - laotańskie curry

Danie podaje się z makaronem ryżowym z dodatkiem zieleniny, grzybów, młodego bambusa, kiełków, soku zlimonki oraz chili, jeśli ktoś lubi ostrzejsze jedzenie. Khao Poon oryginalnie przyrządzało się na bazie ryby, ale obecnie można spotkać wersje z kurczakiem czy tofu. Gotowanie Khao Poon dzieli się na trzy etapy. Pierwszy to przyrządzenie bulionu, drugi pasty curry, a trzeci wszystkich dodatków, które dodamy do gotowego dania. Do pierwszego i drugiego etapu potrzebujemy wody, mięsa z kurczaka lub ryby, galangalu, trawy cytrynowej, szalotki, sosu rybnego, liści limonki, czosnku, czerwonej pasty curry oraz mleczka kokosowego. Na bazie mięsa z kurczaka, galangalu, trawy cytrynowej i liści limonki gotujemy wywar, a następnie na oleju z canoli podsmażamy posiekany galangal, szalotkę, czosnek, liście cytryny, liście kaffiru i paprykę chili, następnie dodajemy sos rybny (najlepiej nie filtrowany), pastę curry, mleczko kokosowe oraz posiekanego (najlepiej w moździerzu) kurczaka. Na koniec wlewamy wcześniej przygotowany wywar i gotujemy na wolnym ogniu przez 30 minut. Można też dodać kiełki fasoli, posiekaną kapustę, szczypiorek, kolendrę, miętę, kwiat bananowca, limonkę oraz ewentualnie chili. Wywar curry jest sam w sobie bogaty w smak, a świeże zioła jeszcze podkręcają smak tego dania. Kkao Poon jest lekkim, pożywnym, lekko pikantnym daniem o kremowej konsystencji. Może być spożywane o każdej porze dnia. Ze względu na jaskrawoczerwono-złoty kolor curry, często Khao Poon określa się jako danie królewskie. Właśnie te dwa kolory były zarezerwowane dla laotańskiej rodziny królewskiej. 

Gotowanie na ulicy
Tam Mak Hoong

PRZECZYTAJ ARTYKUŁ O KUCHNI LANKIJSKIEJ

Tam Mak Hoong - sałatka z zielonej papai

Tam Mak Hoong to bardzo popularna w całym kraju sałatka z zielonej papai. Tam Mak Hoong traktuje się jako raczej jako przystawki niż danie główne. Sałatka sama w sobie jest lekka, można powiedzieć, że orzeźwiająca, a przede wszystkim bogata w smak. Pikantność z papryczek chili, kwaśność z limonki, słoność z sosu rybnego oraz słodkość z cukru palmowego nadają charakter temu daniu. Sałatka jest szybka i bardzo prosta w przygotowaniu. Ze składników potrzebujemy niedojrzałej papai, czosnek, chili, sos rybny (najlepiej nie filtrowany), pastę z krewetek, cukier palmowy oraz sok z limonki. Liczba dodatków może się różnić w zależności od regionu kraju oraz sezonu, ale niedojrzała papaja, chili, sos rybny i limonka są niezamiennymi składnikami. Sałatkę można jeść z dodatkiem chińskiej fasolki, tajskich małych bakłażanów, pomidorów koktajlowych, kleistego ryżu, grillowanego kurczaka czy skórek wieprzowymi. Jednym z mitów w Laosie z którymi możemy się spotkać, jest to, że kobiety chcące przyśpieszyć poród powinny jeść sałatkę z papai. 

Podobną sałatkę, tylko różniącą się w składnikach zjemy w Wietnamie, Kambodży czy Tajlandii. Som tam, tajska odmiana sałatki z papai, w 2011 i 2018 roku została umieszczona na 46 miejscu w plebiscycie CNN na 50 najlepszych dań na świecie 

Larb - autentyczne laotańskie danie

Larb to najbardziej popularne danie w Laosie. Lokalni mówią, że tej potrawy nie da się dokładnie opisać czy obejrzeć na zdjęciach, trzeba jej spróbować, by wiedzieć z czym ma się do czynienia. Można ją określić jako rodzaj aromatycznej, lekkiej i bogatej w smaki sałatki, w której znajdziemy aż 5 smaków: pikantny, kwaśny, słodki, i gorzki i słony. Jest ona serwowana z kleistym ryżem oraz świeżymi ziołami oraz warzywami. W daniu znajdziemy mielone mięso, do którego dodaje się świeże zioła, miętę, kolendrę, sok z limonki, laotański sos rybny, szalotkę, prażony ryż oraz chili. Mięso może być drobiowe, wołowe, wieprzowe lub z ryb. Co znajdziemy w sałatce może różnić się od regionu lub pory roku i dostępności składników. W Laosie znajdziemy dwie główne odmiany tej sałatki. Pierwszy z nich, to powyżej opisany styl laotański. Drugi to Nam Tok, co w języku laotańskim oznacza wodospad. W tym przypadku, mięso, głównie wołowina jest średnio wysmażana, przez co zawiera dużo soków z mięsa, które dodają dodatkowego smaku.

Kuchnia Laosu - Larb
Papryczki chilli
Kwiaty Lotosu
Kwiaty na sałakę

Kuchnia laotańska na świecie

O walorach kuchni laotańskiej, niech świadczy, że zyskuje ona coraz większą popularność na całym świecie. Stany Zjednoczone, Australia, Europa i Azja, to są miejsca, gdzie pojawiają się laotańskie restauracje i próbują się przebić w konkurencji z wietnamskimi i tajskimi sąsiadami.  

Sprawdź nasze wycieczki w Azji Południowo-Wschodniej!

Wczasywazji.pl są częścią Grupy MakeYourAsia zarejestrowanej w Wietnamie. Od 2016 roku organizujemy ciekawsze podróże po Azji Południowo-Wschodniej. W sprawach związanych z wyjazdami firmowymi, motywacyjnymi, szkoleniowymi czy wejściem z Twoim produktem na azjatycki rynek zobacz więcej na stronie MakeYourAsia.

Jesteśmy członkiem