Kuchnia wietnamska – smaczna, zdrowa, sycąca i niezwykle kolorowa! To połączenie słodyczy owoców z ostrym smakiem papryczki chilli, kwaśnej limonki z ostrym imbirem. To różnorodność smakow i aromatów.

Azjatycka kuchnia Wietnamu uznawana jest za jedną z najzdrowszych na świecie. Nie ma tu ociekających tłuszczem mięs i gęstych sosów. Są za to zawsze świeże owoce i warzywa, zioła i aromatyczne przyprawy, kiełki, ryby, owoce morza, ryż lubmakaron ryżowy. W potrawach jest też oczywiście mięso, ale to nie ono króluje.

Smaki  Wietnamu

Różnorodne smaki Wietnamu

Książki kulinarne podkreślają oryginalność kuchni Wietnamu a także jej podział, pokrywający się z podziałem geograficznym. W Wietnamie bowiem pojawiają się trzy wariacje na temat jedzenia: północna, środkowa i południowa, czyli kuchnie Hanoi, Hue i Sajgonu. Każda z nich te same potrawy przyrządza inaczej i ma swoje pomysły na mieszanie smaków.

W kuchni Hanoi dominuje sos sojowy albo słony sos rybny (słodka wersja podawana do sajgonek, rozrobiona z wodą, cukrem i octem). To kuchnia nastawiona na szybkie i łatwe w przyrządzeniu dania.

Kuchnia Hue to rodzaj kuchni, w której przykłada się wagę do wyglądu i bogactwa potraw. Im bardziej zamożny gospodarz tym więcej dań podczas uczty. Dania podawane są w małych ilościach, tak by móc spróbować wszystkiego. Wietnamczycy tego regionu cieszą się również opinią amatorów ostrego smaku i faktycznie ich potrawy są dość mocno przyprawione.

Za to już region Sajgonu smakuje wielkie ilości ryb, owoców i warzyw.

Przykładowe dania kuchni wietnamskiej

Sajgonki

Flagowym daniem Wietnamu są sajgonki .Przypominają one nieco nasze krokiety, ale w smaku są zupełnie inne, bardziej delikatne, lżejsze. Są świetną przekąską czy daniem, które można chwycić "na szybko" między zwiedzaniem kolejnych zakątków Wietnamu. Spring rollsy (tak też są nazywane) robione są zazwyczaj z: mielonego mięsa wieprzowego, warzyw, makaronu z tapioki, a także wietnamskich grzybów Mun i twardnika japońskiego. Sajgonki podaje się z sosem rybnym, rozrobionym z octem, wodą i cukrem, z płatkami kalarepy i nitkami marchwi. Dostać je można w każdym wietnamskim barze i restauracji, w wielu wariantach, np. w wersji wegetariańskiej, z mięsem czy z owocami morza.

Sajgonki mogą być chrupiące – smażone na oleju (nem rán) albo w zdrowszej wersji, bez smażenia (gỏi cuốn).

W wersji niesmażonej, świeżej nadzienie sajgonek jest nieco inne: makaron ryżowy bun, krewetki, plasterki wieprzowiny gotowanej ze skórą i warstwą tłuszczu (rozmiar ok. 4x4cm), zioła, sałata. Podawane są z sosem z orzeszków ziemnych, fermentowanego tofu, itp

Aromatyczne sajgonki z grillowanym kurczakiem

Pho

W Wietnamie warto też spróbować Pho. To tradycyjne azjatyckie danie – smaczne, niezwykle pożywne, lekkie i zdrowe. Co ciekawe, Wietnamczycy nie uznają Pho za zupę! Głównym elementem jest tutaj makaron i dodatki, a wywar jest po to, żeby było łatwiej wszystko zjeść, żeby dodać smaku i aromatu oraz wartości odżywczych. Wietnamczycy  zjadają makaron i dodatki, nigdy nie wypijają całego wywaru.

Przepis na Pho

Składniki

  • Wywar, gotowany na kościach wołowych, idealnie powyżej 10h (dlatego dawniej gotowano wywar na pho w nocy)
  • Imbir, opalony nad węglem drzewnym i pokrojony w kawałki (wersja oryginalna, z Ha Noi)
  • Anyż (wersja oryginalna, z Ha Noi)
  • Czosnek, cebula
  • Laskę cynamonu (wersja oryginalna, z Ha Noi)

Przygotowanie (wrzucanie do miski, po kolei)

  • Makaron ryżowy pho, opłukany w gorącej wodzie
  • Mięso: Surowa wołowina/ugotowana wołowina/chrząstki wołowe/jeden z rodzajów tłuszczu wołowego/gotowany kurczak
  • Zielenina: Siekany szczypior cebuli dymki, kiełki fasoli mung, kolendrę
  • Wywar

Podanie

Do Pho dodaje się też: sok z limonki, sos rybny, siekane chili, pieprz, sos chili (na południu: zwyczajny, z marketu, na północy: robiony w domu, ostry/kwaśny); gęsty sos sojowy (na południu).

Przygotowanie jest pracochłonne, ale wyśmienity smak Pho wynagradza włożony trud. Wegeterianie mogą mieć problem ze znalezieniem wegetariańskiej wersji Pho. Na północy jest to bardzo trudne, a na południu kraju serwowane są w barach wegetariańskich.

W Wietnamie Pho dostępna jest na każdym kroku w knajpach opisanych szyldem „PHO”.

Wietnamczycy jedzą pałeczkami makaron i mięso, ewentualnie zieleninę, a łyżką popijają wywar.

Ciekawostka: po czym poznać Hanojczyka z dziada pradziada? Pałeczkami układa makaron z mięsem na łyżce i całość je łyżką.

Tradycyjna wietnamska zupa Pho

Bun cha

Bún chả, czyli: „makaron ryżowy klopsiki”. Wygląda znajomo. Trochę jak hamburger, trochę jak nasz kotlet mielony. Ta pochodząca z Hanoi potrawa jest jedną z najpopularniejszych w Wietnamie. Bun cha to grillowane klopsiki z mielonej wieprzowiny oraz grillowane plastry boczku, podawane w podgrzanym sosie rybnym rozrobionym z wodą, z plasterkami marchewki oraz zielonej papai. Do tego makaron ryżowy bun i zielenina (kiełki fasoli, zioła, sałata). Dodatki: chili w proszku lub chili rozbite w moździerzu i siekany czosnek.

Sycące danie obiadowe dostępne niemal w każdym barze czy restauracji.

Banh mi

Banh mi również wygląda bardzo znajomo, jak nasza szkolna kanapka. Jest to bagietka z mąki pszennej, czasem z dodatkiem ryżowej. W środku mogą znajdować się: smażone jajka, omlet, grillowana wieprzowina z chrupiącą skórką, klopsiki z mielonej wieprzowiny w sosie pomidorowym, szynka, pieczona wieprzowina Char Siu (VN: Xá Xíu), pasztet z wątroby wieprzowej i wieprzowiny, flaki wołowe w sosie, mielone kotleciki rybne albo tofu, ale tylko w wybranych miejscach, serwujących dania wegetariańskie.

Banh mi to świetna, pożywna przekąska, zwłaszcza gdy nie mamy czasu usiąść w barze i zjeść gorące danie.

Banh xeo

Banh xeo to wietnamskie naleśniki z mąki ryżowej. Nadziewane najczęściej krewetkami, wieprzowiną (rzadziej kurczakiem), kiełkami fasoli. Dostępne są też w wersji wegetariańskiej (w barach wege), z tofu oraz dużą ilością świeżych warzyw. Ważnym dodatkiem jest kurkuma – aromatyczna przyprawa nadająca potrawie charakterystycznego żółtego koloru.

Cao Lau

Jesteście w Hoi An? Dobrze się składa, bo można tu zjeść smaczne danie, lokalny specjał – Cao Lau. Ale co to właściwie jest? Jest to wyjątkowo przygotowany makaron ryżowy, z dodatkiem kawałków cienko pokrojonej wieprzowiny (czasem dodawana jest skórka wieprzowa), kiełków fasoli, zieleniny – w tym dużej ilości mięty i innych ziół dostępnych tylko w okolicy miasta, orzeszkami ziemnymi oraz krakersami ryżowymi lub chrupiącym papierem ryżowym.

Cao Lau można też zjeść np. w Sajgonie, ale nie będzie tak smaczne jak oryginalne, bo prawdziwe Cao Lau przyrządza się używając wody z jednej, jedynej, przeznaczonej do tego studni w Hoi An, tylko Cao Lau przygotowane na wodzie stamtąd jest smaczne.

Cha ca

Ryby i owoce morza bardzo często goszczą w daniach kuchni wietnamskiej. Zawsze świeże i smaczne. Będąc w Hanoi warto spróbować potrawy o nazwie Cha ca z białej ryby: (brzeszczotka azjatyckiego (wersja najbardziej pożądana na południu), pangi oraz różnych rodzajów karpiowatych i okoniowatych.

Mięso ryby mieli się lub rozbija w moździerzu, dodaje przyprawy (koper, pieprz, czasami chili) i gotuje na parze. Przed spożyciem zazwyczaj smaży się na oleju.

Mi quang

Mi quang to specjalność regionu Da Nang i Hoi An. Głównym składnikiem tego dania jest szeroki makaron ryżowy (czasem z dodatkiem kurkumy, która nadaje ładny, żółty kolor) oraz mięso (kurczak wieprzowina, czasem wołowina) lub ryby i owoce morza (najczęściej krewetki). Do tego: jajko ugotowane na twardo, orzeszki ziemne, chili lub sos chili, mięta wodna, bazylia, kolendra, sezam oraz ryżowe krakersy. Dodatki mogą się różnić w zależności od miejsca, w którym jest danie serwowane.

Com tam

Com tam – specjalność południowego Wietnamu (na północy trudno znaleźć knajpę serwującą Com Tam), danie sprzedawane niemal na każdym stoisku ulicznym. Jest to ryż serwowany z grillowaną wieprzowiną i skórą wieprzową z dodatkiem warzyw świeżych i marynowanych oraz jajkiem. Smaczne, sycące, tanie, łatwo dostępne i… w każdym miejscu smakujące inaczej.

Nom hua chuoi

Danie nazywa się Nộm hoa chuối (na północy), albo Goi hoa chuối (na południu). Głównymi składnikami są: kwiaty bananowca, kiełki fasoli mung, marchewka, ogórek oraz… uszy wieprzowe pokrojone w cienkie paski. Czasami, dodatkowo można dodać plasterki gotowanej wieprzowiny, krewetki lub kurczaka. Do dania dodaje się też: kolendrę, marzymiętę grzebieniastą oraz miętę. Przyprawia się sokiem z limonki, sosem rybnym, octem ryżowym i siekanymi orzeszkami ziemnymi imbirem oraz czosnkiem.

Chè

Wietnamczycy kochają też desery! Po smacznym obiedzie w upalny dzień, czas na coś słodkiego. Popularnym wietnamskim przyspakiem jest Che – słodki kisiel zrobiony zawsze na bazie czegoś, co nadaje klejącą konsystencję, np. agar albo maniok. Che może mieć różnorodne dodatki: orzechy, owoce, galaretka nasiona sezamu, nasiona lotosu, wodorosty czy krem kokosowy. Jest naprawdę wiele odmian tego deseru, np. “zdrowotna”, robiona przez potomków chińczyków w Sajgonie, z dodatkiem różnych rodzajów grzybów, pestek i suszonych owoców (każda wersja jest “dobra” na coś: wątrobę, nerki itp.)

Che można kupić na ulicy w kubeczkach, w knajpach w szklankach, w chińskich knajpkach – w miseczkach, a w sklepach spożywczych w zafoliowanych kubeczkach.

Sua chua

Sua chua to połączenie lodu z gęstym, naturalnym jogurtem. Dodatkiem mogą być: mleczko kokosowe, świeże i kandyzowane owoce, dżemy, fermentowany ryż. Zimne (aż zęby bolą!), ale idealnie orzeźwiające.

Tao pho

Tao pho – kolejna propozycja słodkiego, smacznego deseru, który można zjeść w Wietnamie. Jest to tofu pływające na syropie, z dowolnymi dodatkami, np. mleczkiem kokosowym, imbirem czy owocami. Dostępne przez cały rok, również na ulicznych stoiskach.

Wietnamska zielona herbata

Zielona herbata

W Maroku pije się czarną herbatę ze świeżą miętą i dużą ilością cukru, w Wielkiej Brytanii – Earl Grey, a w Wietnamie… zieloną herbatę.

Zielona herbata (trà mạn) dostępna jest w każdym domu na północy Wietnamu. Jest wiele „wytycznych” odnośnie zaparzania i produkcji tego rodzaju herbaty: zrywa się 3 najmłodsze listki z każdego pędu, w droższych rodzajach tylko 2; są nawet idealne wytyczne odnośnie miejscowości, z którego powinna być glina, z której lepi się czajnik do zaparzania herbaty!

Turyści mogą napić się zielonej herbaty w Północnym Wietnamie – serwowana jest w barach i na ulicy. Na południu kraju jest to zazwyczaj słaba herbata jaśminowa z dużą ilością lodu.

Zielona herbata ma bardzo dużo wartości odżywczych, o czym Wietnamczycy doskonale wiedzą. Korzystnie wpływa na przemianę materii, chroni nasze zęby przed próchnicą, zapobiega wypadaniu włosów, przeciwdziała chorobom sercowo-naczyniowym.

W Wietnamie występuje kilka rodzajów zielonej herbaty, zależne jest to od regionu.

Gdy już wypróbujemy wiele odmian zielonej herbaty – warto zabrać ze sobą do domu kilka opakowań, by móc się cieszyć jej smakiem w zimowe wieczory.

Kawa wietnamska

Wietnam nazywany jest rajem dla koneserów kawy. Spróbujemy tu wiele odmian i wariacji tego pobudzającego trunku. Niewiele osób bowiem wie, że Wietnam jest drugim na świecie największym eksporterem kawy!

W kawiarniach zobaczymy wiele pozycji kaw. Ale którą wybrać?

  • Ca phe nau lub ca phe sua – tradycyjna wietnamskie kawa podawane na ciepło.  Dodaje się do niej skondensowane mleko, dzięki temu ma słodki, łagodnie kremowy smak.
  • Ca Phe Sua Da – tradycyjna wietnamska kawa z dodatkiem skondensowanego mleka podawana na zimno. Słodka i orzeźwiająca.
  • Sua chua ca phe – połączenie kawy z gęstym, kremowym jogurtem. Podawana na zimno.
  • Ca phe trung – połączenie kawy oraz skondensowanego mleka i żółtka jaja kurzego. Może być gorzka lub słodka, gorąca lub zimna.
  • Sinh to ca phe – połączenie smoothie z kawą. Pobudzająca i orzeźwiająca – idealna podczas upałów.
  • Ca phe den – tradycyjna czarna kawa. Ca phe den da serwowana jest z dodatkiem lodu.

kawa wietnamska zaparzacz